Radosław Pietrzak

 

 

 

20 LAT OKRĘGOWEJ IZBY RADCÓW
PRAWNYCH W ZIELONEJ GÓRZE

 

 

 

Trochę historii

Historia zawodu radcy prawnego sięga pierwszej połowy XIII wie-ku. W tym okresie spory przed sądami książęcymi uczestnicy prowadzili osobiście. W 1249 r. do procesu jako zastępca strony wprowadzony został procurator, czyli rządzący w sprawie, którego zadaniem była kontrola czynności procesowych podejmowanych przez uczestni-ków procesu. Liczne lokacje miast i rozwój prawa spowodowały poja-wianie się patronów (palestrantów) zastępujących osoby fizyczne oraz syndyków - zastępujących osoby prawne. Patroni pracowali najczęściej w wielkich kancelariach, syndycy wykonywali swój zawód w drodze wyboru (w radach miejskich) lub mianowania (w kancelarii królewskiej). Rozwój kapitalizmu na ziemiach polskich w drugiej połowie XVIII w. stworzył nowe stanowiska pracy dla syndyków - w bankach, manufakturach czy spółkach handlowych. Obok syndyków pojawili się także pełnomocnicy osób prawnych tzw. plenipotenci generalni[1].

Już w XVI w. Sejm określił pierwsze zasady etyki zawodowej praw-ników. Dotyczyły one przede wszystkim właściwego reprezentowania interesów stron, zasad pobierania wynagrodzenia, uczciwości i kompetencji.

W okresie rozbiorów zaborcy ustanowili wg własnych wzorów specjalnych urzędników, których zadaniem było zarządzanie i ochrona dóbr publicznych. W Królestwie Polskim od 1816 r. obsługę prawną Skarbu Państwa zapewniała Prokuratoria Jeneralna, która zajmowała się z jednej strony ochroną własności publicznej, z drugiej - rozstrzyganiem sporów administracyjnych. W 1919 r. w jej miejsce powołano Prokuratorię Generalną, obsługującą obok Skarbu Państwa instytucje
i przedsiębiorstwa państwowe oraz zakłady finansowane przez państwo[2]. Prokuratoria została zlikwidowana Dekretem z 20 marca 1951 r. Zastąpił ją centralny Urząd Zastępstwa Sądowego[3].

Odbudowa zniszczeń wojennych i szybki rozwój gospodarki spowodował problemy w sferze obsługi prawnej. Po zlikwidowaniu Prokuratorii Generalnej utworzono w ówczesnych wojewódzkich i powiatowych radach narodowych wydziały prawne, zaś przedsiębiorstwa organizowały swoją obsługę prawną w dowolnej formie, np. zatrudniały prawników na stanowiska radców prawnych, zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i umowy o dzieło. 31 grudnia 1948 r. Ministerstwo Przemysłu i Handlu wydało instrukcję w sprawie radców prawnych, która zezwalała jednostkom podległym ministrowi przemysłu i handlu na angażowanie radców prawnych i samodzielnych referentów prawnych. Mogli być nimi tylko adwokaci, bądź osoby z odpowiednim wykształceniem prawniczym, tj. złożonym egzaminem sądowym, prokuratorskim lub adwokackim.

Radcowie prawni - adwokaci należeli do samorządu adwokackiego, natomiast radcowie prawni - nieadwokaci nie mieli swojej organizacji samorządowej. Mogli należeć do powstałego w 1945 r. Zrzeszenia Prawników Polskich, które w latach 1945-1950 działało pod nazwą Zrzeszenia Prawników Demokratów.

Po raz pierwszy status radcy prawnego określony został Uchwałą Rady Ministrów nr 533 z 13 grudnia 1961 r. w sprawie obsługi prawnej przedsiębiorstw państwowych, zjednoczeń oraz banków państwowych (M.P., nr 96, poz. 406). Przepisy te zostały rozwinięte m. in.
w Zarządzeniu nr 62 Prezesa Rady Ministrów z 3 lipca 1962 r. w sprawie ogólnych zasad organizacji obsługi prawnej przedsiębiorstw państwowych, zjednoczeń oraz banków państwowych wraz z załącznikami: „Wytyczne dotyczące obsługi prawnej przedsiębiorstw” i „Wytyczne w przedmiocie wykonywania obowiązków radców prawnych i referentów prawnych przedsiębiorstw i zjednoczeń” (M.P., nr 57, poz. 270), Zarządzeniach Prezesa Głównej Komisji Arbitrażowej nr 10 z dnia 9 sierpnia 1962 r. w sprawie zakresu i trybu składania egzaminów na stanowisko radcy prawnego i nr 8 z 31 grudnia 1961 r. w sprawie wpisu na listę radców prawnych osób wykonujących w dniu 1 stycznia 1962 r. czynności obsługi prawnej przedsiębiorstw państwowych, zjednoczeń oraz banków (oba niepublikowane), Uchwałą Rady Ministrów nr 400 z 10 grudnia 1963 r. w sprawie zasad wynagradzania radców prawnych i referentów prawnych zatrudnionych w przedsiębiorstwach, zjednoczeniach oraz bankach (M.P., nr 94, poz. 438). Przepisy te powierzyły arbitrażowi gospodarczemu określone obowiązki, m. in. do uprawnień Prezesów Okręgowych Komisji Arbitrażowych należało dokonywanie wpisów na listę radców prawnych, szkolenie kandydatów na radców, przewodniczenie komisjom egzaminacyjnym. Jako zasadę przyjęto, że obsługę prawną mogli wykonywać radcowie zatrudnieni na podstawie umowy o pracę.

Wielu radców prawnych wykonywała obsługę organów administracji państwowej na podstawie Uchwały Rady Ministrów nr 294
z 2 czerwca 1954 r. w sprawie zastępstwa sądowego i obsługi prawnej terenowych organów władzy państwowej (M.P., nr A-55, poz. 742) oraz Uchwały nr 423 z dnia 9 listopada 1957 r. w sprawie obsługi prawnej powiatowych oraz niektórych miejskich i dzielnicowych  rad narodowych (M.P., nr 88, poz. 522).

Unormowania powyższe zrywały z doraźnym charakterem obsługi prawnej świadczonej przez adwokatów, tak więc od 1 stycznia 1964 r. zespoły adwokackie zaprzestały wykonywania obsługi prawnej państwowych i spółdzielczych jednostek organizacyjnych[4].

 

Ustawa o radcach prawnych

W ciągu 20 lat obowiązywania Uchwały nr 533 pojawiło się w środowisku radcowskim wiele propozycji dotyczących form organizacyjnych samorządu.

Radcowie prawni - członkowie Zrzeszenia Prawników Polskich już od lat sześćdziesiątych wysuwali idee integracji środowiska w oparciu o Koła Radców Prawnych ZPP. W 1975 r. Koło Radców Prawnych Zrzeszenia Prawników Polskich w Zielonej Górze, w którym aktywnie działał m. in. Józef Zych, podjęło we współpracy z Towarzystwem Naukowym Organizacji i Kierownictwa w Zielonej Górze inicjatywę zorganizowania konferencji radców prawnych. Pierwsza konferencja odbyła się 1 marca 1977 r. w Kołobrzegu.

Jesienią 1980 r. w ramach 15 oddziałów terenowych organizowało się Stowarzyszenie Radców Prawnych z siedzibą w Krakowie[5]. Uczestnikami I Zjazdu Stowarzyszenia byli z okręgu gorzowskiego: Małgorzata Bachalska, Jerzy Bielicki, Ryszard Grembowicz, Małgorzata Misiowiec, Winfried Popielarz, Stanisław Stanisławek, Joanna Wierchowicz i Stanisław Żytkowski[6]. Po powstaniu NSZZ „Solidarność” rozpoczął działalność - głównie w Szczecinie - Związek Zawodowy Radców Prawnych, którego oddział krótko przed stanem wojennym utworzono w Zielonej Górze. 23 maja 1981 r., na I Zjeździe ZZRP do Rady Naczelnej Związku wybrana została Agnieszka Sojka, zielonogórski radca prawny.[7]

W maju 1980 r. redakcja Gazety Prawnej zapoczątkowała dyskusję nt. organizacji samorządu radcowskiego. Wzięli w niej udział także członkowie Komisji ds. radców prawnych Naczelnej Rady Adwokackiej. Komisja ta m. in. przy współpracy komisji przy Radzie Adwokackiej w Zielonej Górze zorganizowała w dniach 5-6 listopada 1980 r. konferencję, której wynikiem było opracowanie założeń do projektu ustawy „o organizacji obsługi prawnej i samorządzie radców prawnych w PRL”, który przewidywał, że samorząd czuwał będzie nad należytym wykonywaniem ustawowych zadań radców, zapewnieniem ich wysokiego poziomu etycznego i zawodowego, sprawował kontrolę nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu, obejmował na zasadach powszechności wszystkich. Organami samorządu ustanawiano zgromadzenie radców prawnych, radę okręgową, komisję rewizyjną i komisję dyscyplinarną. Nadzór nad samorządem powierzony został ministrowi sprawiedliwości. Do kompetencji samorządu należało m.in. organizowanie aplikacji radcowskiej, przeprowadzanie egzaminów i prowadzenie listy radców prawnych. Projekt został przyjęty przez Prezydium NRA i przedłożony Ministrowi Sprawiedli-wości, Prezesowi Państwowego Arbitrażu Gospodarczego, Zarządowi Stowarzyszenia Prawników Polskich, Stowarzyszeniu Radców Prawnych w Krakowie i Związkowi Zawodowemu Radców Prawnych w Szczecinie. Zapoczątkowało to prace nad ustawą.

Z inną propozycją wystąpiło „Prawo i Życie”. W nr. 2 i 15 z 1981 r. opublikowało podstawowe założenia wraz z projektem ustawy o zawodzie, zwanym w środowisku „projektem Żabskiego”. Z powodu dużej nieprecyzyjności projekt ten nie zyskał aprobaty. Z kolei w październiku 1980 r. radcowie zorganizowani przy PAG  przedstawili swój projekt, według którego ogólny nadzór nad działalnością samorządu sprawować miał Prezes PAG. Do kompetencji Prezesa Okręgowej Komisji Arbitrażowej należeć miało prowadzenie listy radców, organizowanie aplikacji i przeprowadzanie egzaminów radcowskich. Inną propozycję złożyli członkowie związku Zawodowego Radców Prawnych w Szczecinie. Uznali, że najlepszym uregulowaniem zawodu będzie układ zbiorowy pracy, którego projekt przygotowali[8].

Z inicjatywy Stowarzyszenia Radców Prawnych, 16 kwietnia 1981 r., zawarto porozumienia między zespołami radców prawnych, arbitrażem i Naczelną Radą Adwokacką. Wspólny projekt został przy-jęty przez Prezydium Zarządu Głównego ZPP 21 września 1981 r. i prze-kazany grupie posłów mających objąć go inicjatywą poselską. 28 października 1981 r. już jako poselski projekt o zawodzie radcy złożony został Marszałkowi Sejmu. Określał on zasady wykonywania zawodu oraz działalności samorządu, który miał być niezawisły i podległy tylko ustawom. Przynależność do niego miała być obowiązkowa,. Do podstawowych zadań samorządu należało reprezentowanie ogółu radców prawnych i aplikantów, ochrona ich interesów zawodowych, współdziałanie w tworzeniu, stosowaniu i ochronie prawa, doskonalenie za-wodowe, prowadzenie list radców prawnych i aplikantów radcowskich, czuwanie nad należytym wykonywaniem zawodu. Zwierzchni nadzór nad samorządem powierzono ministrowi sprawiedliwości. Określono organy samorządu: krajowy zjazd radców prawnych, krajową radę radców prawnych, główną komisję rewizyjną, wyższy sąd dyscyplinarny, zgromadzenie okręgowej izby radców prawnych, okręgową radę, okręgową komisję rewizyjną i okręgowy sąd dyscyplinarny.

Podczas prac nad projektem strona rządowa wymagała m.in. przyzna-nia prawa organizowania przygotowania zawodowego oraz nadawania uprawnień do wykonywania zawodu i prowadzenia list organowi państwo-wemu. Zmianie uległ też tytuł ustawy na „ustawa o radcach prawnych”[9].

Sejm na posiedzeniu 6 lipca 1982 r. uchwalił ustawę o radcach prawnych. Jej tekst został opublikowany 16 lipca 1982 r. w Dzienniku Ustaw 19 pod pozycją 128.

Uprawnienia samorządu radcowskiego były ograniczone. Kompetencje do prowadzenia list radców, aplikacji i egzaminu radcowskiego, tj. decydowania o prawie do wykonywania zawodu posiadał nadal Prezes PAG, działający poprzez swoje jednostki organizacyjne, tj. prezesów OKA. Likwidacja PAG w 1989 r. doprowadziła do przejęcia tych uprawnień przez korporację.

Przemiany ustroju gospodarczego zapoczątkowane w latach 90. wymagały zmiany wielu przepisów prawnych, w tym także o zawodzie radcy prawnego. Koncepcji zmian było wiele, w zależności od środowiska prawniczego, z którego wychodziły - od połączenia z zawodem adwokata, do ograniczenia radców prawnych w ramach umów o pracę, ewentualnie dorywczo zawieranych umów cywilno-prawnych.

Przygotowania do zmiany ustawy o radach prawnych organy samorządu podjęły w 1989 r. Merytoryczne prace w Sejmie trwały od maja 1990 r., zaś projekty, które stały się ustawami, zostały wniesione pod obrady Sejmu 18 lutego 1994 r. Pomimo sporów w środowisku prawniczym, które dotyczyły m. in. zakresu i formy wykonywania zawodu radcy prawnego, 22 maja 1997 r. Sejm przyjął ustawę o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw.[10] Opublikowana została w Dzienniku Ustaw
z dnia 14 lipca 1997 r. nr 75, poz. 471, a weszła w życie 15 września. Na rzecz nowelizacji aktywnie działał również radca prawny Kazimierz Pańtak, poseł na Sejm RP III kadencji, członek izby zielonogórskiej.

Wprowadzone rozwiązania „upodobniły” sytuację prawną zawodu radcy prawnego do zawodu adwokata. Do najważniejszych zmian zaliczyć należy to, że ustawa określała zasady „wykonywania zawodu”, a nie „obsługi prawnej jednostek organizacyjnych”. Zgodnie z jej zapisami „wykonywanie zawodu” to świadczenie pomocy prawnej, służącej ochronie prawnej interesów klienta lub pracodawcy, zaś „pomoc prawna” to udzielanie porad i konsultacji prawnych, opinii prawnych, występowanie przed sądami i urzędami oraz opracowywanie projektów aktów prawnych. Zakres wykonywania zawodu stał się pod-miotowo pełny, tzn. radcowie mogą obsługiwać osoby fizyczne, osoby prawne, podmioty nie posiadające osobowości prawnej, w tym organy państwowe i samorządowe, organizacje społeczne i polityczne. Przedmiotowo wyłączono zaś z obsługi prawnej sprawy rodzinne, opiekuńcze i karne. Radca uzyskał prawo bycia pełnomocnikiem procesowym z urzędu. Zawód można wykonywać w stosunku pracy, na podstawie umowy cywilno-prawnej, w kancelarii lub w spółce, przemiennie lub jednocześnie w kilku formach. Rada prowadzi listę radców prawnych (o znaczeniu urzędowego rejestru osób, którym zezwala się wykonywać dany zawód). Osoby wykonujące zawód nie muszą posiadać obywatelstwa polskiego. Zmieniono zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej radców prawnych. Oprócz naruszenia zasad etyki zawodowej przesłanką odpowiedzialności jest zawinione, nienależyte wykonywanie zawodu. Przedłużono do 3,5 roku aplikację radcowską. Tytuł zawodo-wy „radca prawny” poddano ochronie prawnej. Wprowadzono strój urzędowy radcy prawnego - togę w kolorze czarnym, z niebieskimi wy-pustkami. Uprawniono samorząd zawodowy do kontroli, oceny i nadzoru wykonywania zawodu poprzez powołanych wizytatorów.[11]

Na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub studia zagraniczne uznane w Polsce, korzysta w pełni z praw publicznych, ma pełną zdolność do czynności prawnych, jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, odbył aplikację radcowską i złożył egzamin radcowski. Wymogu odbycia aplikacji i złożenia egzaminu nie stosuje się do profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych, osób, które co najmniej przez trzy lata zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora albo wykonywały zawód notariusza lub adwokata. Na listę radców prawnych nie mogą być wpisane osoby, które wykonują zawód sędziego, prokuratora, notariusza, komornika, asesora sądowego, prokuratorskiego i notarialnego bądź odbywają aplikację sądową, prokuratorską lub notarialną.

 

Izba zielonogórska

Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z 18 października 1982 r. powołał Komitet Organizacyjny Samorządu Radców Prawnych, w którego skład weszło 49 radców prawnych z terenu całego kraju, w tym Małgorzata Bachalska z Gorzowa Wielkopolskiego i Józef Zych z Zie-lonej Góry[12]. Pierwszą uchwałą Komitetu, 10 grudnia 1982 r. utworzono 19 tymczasowych okręgowych izb radców prawnych, wyznaczono ich siedziby oraz obszary działania. Siedzibą jednej z nich została Zie-lona Góra. Jej obszar obejmował ówczesne województwo gorzowskie i zielonogórskie. Podział okazał się nader trafny, bowiem nie dokonano w nim istotnej weryfikacji i obowiązuje do dzisiaj. Po reformie administracyjnej Izba w Zielonej Górze obejmuje swoim zakresem następu-jące powiaty: choszczeński, gorzowski, miasto Gorzów Wielkopolski, krośnieński, międzychodzki, międyrzecki, myśliborski, nowosolski, słubicki, strzelecko-drezdeński, sulęciński, świebodzński, wolsztyński, zielonogórski, miasto Zielona Góra, żagański, żarski[13] oraz gminy wchodzące w skład powiatu wschowskiego.

Komitet ustanowił także swoich terenowych pełnomocników. Pełnomocnikiem Komitetu Organizacyjnego Samorządu Radców Prawnych do organizowania Tymczasowej Zielonogórskiej Okręgowej Izby Radców Prawnych została Małgorzata Bachalska.

Dzięki zaangażowaniu Pełnomocnika zorganizowano zebrania rejonowe radców prawnych w celu wyboru delegatów na Zgromadzenie Delegatów OIRP. Dodać należy, że prowadzona przez PAG lista radców prawnych zawierała dane tylko radców prawnych wykonujących zawód w przedsiębiorstwach państwowych, bankach i spółdzielniach. Ustawa zaś obejmowała swoim zasięgiem osoby wykonujące zawód we wszelkich państwowych i spółdzielczych jednostkach organizacyjnych. Zebranie w Gorzowie Wielkopolskim odbyło się w dniu 10 maja 1983 r., wzięło w nim udział 125 radców prawnych. W Zielo-nej Górze zebranie odbyło się 11 maja 1983 r. przy udziale 262 radców.

Pierwsze Zgromadzenie Delegatów odbyło się w Zielonej Górze 14 czerwca 1983 r. Dokonano na nim wyboru organów Izby. Dziekanem I kadencji został Józef Zych. Jego kadencja trwała do czerwca 1987 r. Wybrano też członka Krajowej Rady Radców Prawnych – zo-stała nim Małgorzata Bachalska, a także delegatów na I Krajowy Zjazd Radców Prawnych.

Krajowy Zjazd odbył się po raz pierwszy w Warszawie, w dniach 24-25 września 1983 r. W skład wybranej podczas Zjazdu Krajowej Rady weszły w większości osoby związane z Kołami Radców Prawnych utworzonymi przy Zrzeszeniu Prawników Polskich, które były organizatorami konferencji w Kołobrzegu. Prezesem Krajowej Rady Radców Prawnych na I i II kadencję został Józef Zych. Pełnił tę funkcję do 1991 r.

Uprawnienia samorządu były w tym czasie ograniczone. Listę radców prawnych prowadził Prezes OKA w Zielonej Górze. On też organizował aplikację i przeprowadzał egzaminy radcowskie. Od początku korporacja finansowana była w przeważającej części ze składek jej członków. Włożono wiele wysiłku organizacyjnego w stworzenie warunków do prawidłowego funkcjonowania i wypełniania ustawowych obowiązków. Zajęto się też podnoszeniem kwalifikacji zawodowych.

Kolejnym Dziekanem Okręgowej Izby Radców Prawnych został wybrany przez Zgromadzenie Delegatów Izby 5 czerwca 1987 r. Kazimierz Spacjer. Sprawował swoją funkcję do września 1991 r. W tym czasie zwiększyły się uprawnienia samorządu. Po likwidacji w 1989 r. PAG w kompetencji samorządu było prowadzenie listy radców prawnych oraz organizacja aplikacji. Dla poprawy kondycji finansowej utworzono spółkę prawa handlowego, która zajmować się miała wykonywaniem dokumentacji technicznych. Niestety, jej działalność nie przyniosła zamierzonych efektów.

Dziekanem III i IV kadencji od września 1991 r. do września 1997 r. był Maciej Bobrowicz. Z jego inicjatywy przeprowadzono wiele szkoleń, nie tylko z zakresu prawa. Nawiązano kontakty z Saksońską Izbą Adwokacką w Dreźnie.

Od września 1997 r. Dziekanem jest Aleksander Ciesielski. Od października 2002 r. funkcjonowało w siedzibie Izby, zorganizowane przy współpracy Katedry Prawa Międzynarodowego i Europejskiego, Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego roczne Studium Prawa Europejskiego. Obecnie organizowane jest ono w Biurze Zamiejscowym Izby w Gorzowie Wielkopolskim.

Pierwsza, tymczasowa siedziba Izby mieściła się w lokalu Oddziału Wojewódzkiego Naczelnej Organizacji Techniki, przy alei Niepodległości 24. Siedziba w takim stanie przetrwała do maja 1986 r., kiedy Rada Izby nawiązała kontakt z Wojewódzkim Porozumieniem Związków Zawodowych w Zielonej Górze, które współdziałało z Administracją Domu Związkowego. W zamian za uruchomienie nieodpłatnej poradni prawnej dla zakładowych organizacji związkowych oraz rad wojewódzkich federacji związków zawodowych zapewnione zostało korzystanie w jedną wolną sobotę miesiąca z sali konferencyjnej. 14 marca 1988 r. OPZZ-ADZ w Zielonej Górze wynajęło lokal biurowy przy ul. Wyspiańskiego 13 na potrzeby Izby. Lokal był wynajmowany do kwietnia 1992 r.

30 kwietnia 1992 r. od ZGKiM w Zielonej Górze Rada Izby wyna-jęła pokoje na II piętrze w biurowcu przy ul. Bohaterów Westerplatte 11. We wrześniu tego samego roku w porozumieniu z Okręgową Izbą Le-karską w Zielonej Górze, która miała siedzibę w tym samym budynku, wynajęto salę konferencyjną. Nie zaspokajało to potrzeb samorządu. 12 lipca 2001 r. radcowie stali się właścicielami dwukondygnacyjnej kamienicy położonej przy ul. Piotra Skargi 10. Przy ofiarności środowiska jesienią rozpoczął się jej remont, który zakończony został w lutym 2002 r. Uroczyste otwarcie siedziby odbyło się 5 kwietnia tego roku.

W Gorzowie Wielkopolskim organizowane były Biura Zamiejscowe Izby. Pierwsze biuro mieściło się w siedzibie Sądu Okręgowego, przy ul. Mieszka I 33. Kolejne biura znajdowały się z reguły w prywatnych kancelariach członków Rady Izby. Od 17 listopada 2003 r. biuro znajduje się przy ul. Dąbrowskiego 18.

31 grudnia 2003 r. na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę Izby w Zielonej Górze wpisanych było 521 osób, w tym 255 kobiet. 222 radców prawnych wykonywało zawód w ramach własnych kancelarii lub spółek, a 205 - na podstawie umowy o pracę.

Obecnie w Izbie szkoli się 50 aplikantów - 16 na I, 10 - na II, 16 na III i 8 na IV roku. Od 1990 r., kiedy samorząd uzyskał kompetencję prowadzenia aplikacji i przeprowadzania egzaminu radcowskiego, na listę aplikantów ogółem wpisano 249 osób, które po zdaniu egzaminu zostały wpisane na listę radców i uzyskały prawo do wykonywania zawodu. Część z nich przeniosło się do innych izb. Dziś trudno w to uwierzyć, ale na początku lat 90. zainteresowanie zawodem było bardzo małe. Zdarzało się, że nie przeprowadzano naboru w ogóle, bądź aplikanci szkoleni byli poza Zieloną Górą. Od dwóch lat nie ma limitu przyjęć i na aplikację radcowską zostają przyjęte osoby, które w dwuetapowym postępowaniu konkursowym uzyskają minimum 120 na 150 pkt. i spełniają warunki określone w usta-wie. W roku 2003 o przy-jęcie na aplikację ubiegało się 80 osób.

Radcowie i aplikanci podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za zawinione, nienależyte wykonywanie zawodu oraz za czyny sprzeczne ze ślubowaniem radcowskim lub z zasadami etyki radcy prawnego. Postępowanie dyscyplinarne, które prowadzi Rzecznik Dyscyplinarny niezależnie od postępowania karnego lub postępowania dyscyplinarnego wszczętego w zakładzie pracy danego radcy. Najwyższą karą jest pozbawienie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, a w stosunku do aplikantów radcowskich - wydalenie z aplikacji. W okresie V kadencji Rzecznik Dyscyplinarny rozpatrywał 44 sprawy. Tylko w 7 przypadkach sprawy skierowano do postępowania przed Sądem Dyscyplinarnym, a w 4 Dziekan udzielił ostrzeżenia.

Okręgowy sąd dyscyplinarny rozpatruje sprawy dyscyplinarne członków izby wniesione przez rzecznika dyscyplinarnego oraz odwołania, od ostrzeżeń udzielonych radcy prawnemu bądź aplikantowi przez dziekana izby. Od orzeczenia okręgowego sądu dyscyplinarnego służy odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. W okresie V ka-dencji siedmiu radcom udzielono upomnienia, jedną osobę pozbawiono prawa do wykonywania zawodu.

W celu nadzoru nad należytym, zgodnym z ustawą i zasadami etyki radcy prawnego oraz dokonywaniem oceny wykonywania zawodu, od 1998 r. powołano Zespół Wizytatorów. Zespół ten przeprowadził do tej pory 6 wizytacji.

23 listopada 2002 r. w Sali Kolumnowej Lubuskiego Urzędu Marszałkowskiego w Zielonej Górze odbyły się uroczystości jubileuszowe z okazji XX-lecia samorządu radcowskiego. Oprócz członków samorządu udział w nich wzięli przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości, samorządu terytorialnego i administracji rządowej, lubuscy parlamentarzyści. Miłym akcentem było wręczenie orderów, medali i honorowych odznak „Zasłużony dla samorządu radców prawnych”. Prezydent RP odznaczył Złotym Krzyżem Zasługi Andrzeja Chojnackiego i Kazimierza Pańtaka, Srebrnym - Krystynę Klonowską i Urszulę Woretę, Brązowym - Bożenę Górską.

W dniach 6-7 listopada 2003 r. w Warszawie odbył się VII Krajowy Zjazd Radców Prawnych. Do Krajowej Rady Radców Prawnych wybrany został Aleksander Ciesielski, w skład Wyższej Komisji Rewizyjnej KRRP - Bożena Górska, Wyższego Sądu Dyscyplinarnego KRRP - Rober Gwidon Makarowicz, zaś Maciej Bobrowicz, członek KRRP wybrany przez Zgromadzenie Wyborcze OIRP w Zielonej Górze, na posiedzeniu KRRP 25 listopada 2004 r. został jej wiceprezesem.

 

 

 

 

 

Aneks

 

Imienne składy osobowe:

- organy I kadencji (14 czerwca 1983 r. - 5 czerwca 1987 r.):

Rada Izby: Małgorzata Bachalska - Wicedziekan, Grażyna Chamska - Skarbnik, Jan Chudzik, Alicja Czubakowska, Stanisław Domagała, Czesław Gendera - Wicedziekan, Jadwiga Grzemska, Stanisław Hęćka - Sekretarz, Wojciech Kotas, Alicja Mroczkowska, Franciszek Pajor, Józef Zych – Dziekan.

Komisja Rewizyjna: Kazimierz Pańtak - przewodniczący; Jerzy Bielicki, Mirosława Derda-Szmaj, Maria Leszczyńska, Tadeusz Markowicz - członkowie.

Sąd Dyscyplinarny: Kazimierz Spacjer - przewodniczący, Józef Chronowski, Krzysztof Cierkoński, Eugeniusz Dawid, Jan Korol, Jan Nowik, Edward Nowiński, Agnieszka Sojka, Janina Stachowiak, Anna Winiecka.

Członek Krajowej Rady Radców Prawnych: Małgorzata Bachalska.

Delegaci na I Krajowy Zjazd Radców Prawnych: Małgorzata Bachalska, Jerzy Bielicki, Jan Chudzik, Jerzy Cieślikowski, Alicja Czubakowska, Stanisław Domagała, Czesław Gendera, Jadwiga Grzemska, Czesław Nawrocki, Franciszek Pajor, Winfried Popielarz, Kazimierz Spacjer, Anna Winiecka, Józef Zych.

- organy II kadencji (5 czerwca 1987 r. - 21 września 1991 r.)

Rada Izby: zostały wybrane n/w osoby: Maciej Bobrowicz - Sekretarz, Maria Bohdanowicz, Jan Chudzik, Maria Gielec, Jadwiga Grzemska - Wicedziekan, Halina Jaworska, Halina Miszczuk, Maria Muńko-Krawczyk, Czesław Nawrocki, Franciszek Pajor, Agnieszka Sojka - Wicedziekan, Kazimierz Spacjer - Dziekan, Janina Stachowiak, Troć Maria - Skarbnik (do 27 września 1989 r.), Maria Udycz - Skarbnik (do 27 września 1989 r.).

Komisja Rewizyjna: Władysław Wnorowski - przewodniczący, Józef Pechman - wiceprzewodniczący, Kazimierz Koźlarek, Maria Leszczyńska, Czesław Sojka – członkowie.

Sąd Dyscyplinarny: Wojciech Kotas przewodniczący, Alicja Czubakowska, Zygmunt Jaśkiewicz, Bogdan Kilanowski, Leon Maćkowiak, Barbara Pracka, Stanisław Ratuszniak, Andrzej Zdzisław Szostało, Anna Winiecka - członkowie.

Członek KRRP: Małgorzata Bachalska.

Delegaci na II KZRP: Jan Chudzik, Alicja Czubakowska, Maria Gielec, Jadwiga Grzemska, Czesław Nawrocki, Franciszek Pajor, Agnieszka Sojka, Kazimierz Spacjer, Anna Winiecka, Józef Zych.

Delegaci na Nadzwyczajny Zjazd Radców Prawnych: Małgorzata Bachalska, Jan Chudzik, Kazimierz Spacjer, Józef Zych.

 

- organy III kadencji (21 września 1991 r. - 9 czerwca 1995 r.)

Rada Izby: Małgorzata Bachalska -Wicedziekan (do 25 września 1992 r.), Maciej Bobrowicz - Dziekan, Aleksander Ciesielski - Wicedziekan, Bożena Górska, Krystyna Klonowska -Wicedziekan (od 25 września 1992 r.), Robert Gwidon Makarowicz - Sekretarz, Barbara Małusecka, Jan Mironik, Stanisław Sobczuk, Maria Troć - Skarbnik, Tadeusz Zell (od 25 września 1992 r.).

Komisji Rewizyjna: Władysław Wnorowski - przewodniczący, Edward Małusecki - wiceprzewodniczący, Władysław Wypyszewski - członek.

Sąd Dyscyplinarny: Wojciech Kotas - przewodniczący, Ludwik Perski - wiceprzewodniczący Sławomir Kleczkowski, Adam Krzesiński, Agnieszka Sojka, Tadeusz Zell (do 25 września 2003 r.) - członkowie.

Członek KRRP - Jadwiga Grzemska.

Delegaci na IV KZRP: Małgorzata Bachalska, Maciej Bobrowicz, Maria Gielec, Ryszard Grembowicz, Jadwiga Grzemska, Robert Gwidon Makarowicz, Agnieszka Sojka, Kazimierz Spacjer, Bogusław Timoszyk, Józef Zych.

 

- organy IV kadencji (9 czerwca 1995 r. - 10 września 1999 r.)

Rada Izby: Maciej Bobrowicz - Dziekan, Aleksander Ciesielski - Wicedziekan, Iwona Dankowska, Andrzej Goćwiński, Bożena Górska, Maria Grudziak-Chęcińska - Skarbnik, Stanisław Hęćka, Krystyna Klonowska - Wicedziekan, Robert Gwidon Makarowicz - Sekretarz, Urszula Woreta.

Komisja Rewizyjna: Władysław Wnorowski - przewodniczący, Jerzy Bielicki, Tadeusz Miedziński - członkowie.

Sąd Dyscyplinarny: Maria Troć - przewodnicząca, Jerzy Bunikiewicz Bogumiła Kolasińska, Adam Krzesiński, Jolanta Ruszczak, Andrzej Skibiński, Stanisław Sobczuk, Anna Sulska, Hanna Wojtyniak - członkowie.

Członek KRRP - Jadwiga Grzemska.

Delegaci na V KZRP: Tadeusz Duda, Stanisław Hęćka, Krystyna Klonowska, Agnieszka Sojka, Maria Troć, Anna Winiecka.

 

- organy V kadencji (10 września 1999 r. - 13 września 2003 r.)

Rada Izby: Jerzy Bielicki, Krzysztof Borowiak - Skarbnik (do 9 lipca 2001 r.), Aleksander Ciesielski - Dziekan, Iwona Dankowska, Maria Draguła - Wicedziekan, Andrzej Goćwiński, Bożena Górska - Skarbnik (do 9 lipca 2001 r.), Maria Grudziak-Chęcińska - Wicedziekan, Robert Gwidon Makarowicz - Sekretarz, Jolanta Ruszczak, Edward Strzelecki, Anna Sulska.

Komisja Rewizyjna: Włodzimierz Wnorowski - przewodniczący, Renata Baczańska, Jarosław Kaniecki - członkowie.

Sąd Dyscyplinarny: Andrzej Skibiński - przewodniczący, Marian Babst i Marek Kokot wiceprzewodniczący, Jerzy Bunikiewicz, Ewa Jaśkiewicz, Grażyna Kamerduła, Andrzej Ksokowski, Waldemar Pakulski, Grzegorz Skowroński, Wojciech Szczepanowski - członkowie.

Członek KRRP: Maciej Bobrowicz.

Delegaci na VI KZRP: Antoni Bohdanowicz, Aleksander Ciesielski, Iwona Dankowska, Bożena Górska, Jadwiga Grzemska, Robert Gwidon Makarowicz.

 

- organy VI kadencji (13 września 2003 r. - 2007 r.)

Rada Izby: Aleksander Ciesielski - Dziekan, Wiesław Drabik, Maria Draguła, Andrzej Goćwiński - Wicedziekan, Bożena Górska - Sekretarz, Grażyna Kamerduła, Andrzej Ksokowski - członek Prezydium Rady, Renata Kwiatkowska - Skarbnik, Robert Gwidon Makarowicz - Wicedziekan, Jowita Pilarska, Andrzej Skibiński, Edward Strzelecki.

Komisja Rewizyjna: Hanna Wojtyniak - przewodnicząca, Waldemar Jung, Krzysztof Spychaj - członkowie.

Sąd Dyscyplinarny: Teresa Kaczmarek - przewodnicząca, Ewa Jaśkiewicz, Witold Kaczanowski, Marek Kokot, Jolanta Ruszczak, Grzegorz Skowroński, Wojciech Szczepanowski.

Członek KRRP: Maciej Bobrowicz (wybrany w dniu 25 listopada 2003 r. na Wiceprezesa KRRP), Aleksander Ciesielski.

Delegaci na VII KZRP: Aleksander Ciesielski, Iwona Dankowska, Bożena Górska, Jadwiga Grzemska, Stefania Gudzowska, Robert Gwidon Makarowicz.

Rzecznik Dyscyplinarny: Andrzej Chojnacki - od 14 czerwca 1983 r. do 27 kwietnia 1996 r., Marek Kokot - od 27 kwietnia 1996 r. do 10 września 1999 r., Krystyna Skowrońska-Pastuszko - od 10 września 1999 r. do 14 czerwca 2002 r., Renata Kwiatkowska - od 14 czerwca 2002 r. do 13 września 2003 r., Ryszard Wilmiński - od 13 września 2003 r. i nadal.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego: Ryszard Grembowicz - od 14 czerwca 1983 r. do 9 czerwca 1995 r., Tadeusz Duda - od 9 czerwca 1995 r. do 10 września 1999 r., Jacek Niedzielski - od 10 września 1999 r. do 24 lutego 2001 r., Jadwiga Grzemska - od 24 lutego 2001 r. do 13 września 2003 r., Roksana Skorecka i Dariusz Perzanowski - od 13 września 2003 r. i nadal.

 

Członkowie OIRP w Zielonej Górze odznaczeni Honorowymi Odznakami „Zasłużony Dla Samorządu Radców Prawnych”:

Złotą Odznaką: Jan Chudzik, Tadeusz Duda, Małgorzata Bachalska, Maciej Bobrowicz, Andrzej Chojnacki, Aleksander Ciesielski, Iwona Dankowska, Jadwiga Grzemska, Bożena Górska, Kazimierz Pańtak, Agnieszka Sojka, Maria Troć, Władysław Wnorowski, Józef Zych.

Srebrną Odznaką: Małgorzata Bachalska, Antoni Bohdanowicz, Krzysztof Borowiak, Alicja Czubakowska, Tadeusz Duda, Andrzej Goćwiński, Bożena Górska, Maria Grudziak-Chęcińska, Stanisław Hęćka, Krystyna Klonowska, Andrzej Ksokowski, Robert Gwidon Makarowicz, Czesław Nawrocki, Wanda Ozimińska, Winfried Popielarz, Andrzej Skibiński, Stanisław Sobczuk, Agnieszka Sojka, Janina Stachowiak, Edward Strzelecki, Anna Sulska, Maria Troć, Anna Winiecka, Władysław Wnorowski, Urszula Woreta.



[1] zobacz: Krystyna Klonowska, Historia zawodu radcy prawnego, w: XX lat Okręgowej Izby Radców Prawnych w Zielonej Górze 1982-2002, Zielona Góra 2002 r.

[2] Juliusz Bardach, Bogusław Leśniodorski, Michał Pietrzak: Historia ustroju
i prawa polskiego, Warszawa 2001, str. 550.

[3] zobacz: Krystyna Klonowska, Historia zawodu radcy prawnego, w: XX lat Okręgowej Izby Radców Prawnych w Zielonej Górze 1982-2002, Zielona Góra 2002 r.

[4] zobacz: Joanna Chruściel, Zarys historii samorządu radców prawnych,
w: XX lat Okręgowej Izby Radców Prawnych w Zielonej Górze 1982-2002, Zielona Góra 2002 r.

[5] Jacek Żuławski, Ocalmy od zapomnienia, w: Radca Prawny nr 4/55 lipiec-sierpień 2001

[6] Jacek Żuławski, Ocalmy od zapomnienia, w: Radca Prawny nr 2/53 marzec-kwiecień 2001 r.

[7] Aleksander de Large, Przywołując wspomnienia - ocalimy od zapomnienia, w: Radca Prawny nr 4-5/2002 lipiec - październik 2002 r.

[8] zobacz: Joanna Chruściel, Zarys historii samorządu radców prawnych,
w: XX lat Okręgowej Izby Radców Prawnych w Zielonej Górze 1982-2002, Zielona Góra 2002 r.

[9] zobacz: Joanna Chruściel, Zarys historii samorządu radców prawnych,
w: XX lat Okręgowej Izby Radców Prawnych w Zielonej Górze 1982-2002, Zielona Góra 2002 r.

[10] Zenon Klatka, Mamy nową ustawę o zawodzie, w: Radca Prawny nr 6/33 listopad - grudzień 1997 r.

[11] tamże.

[12] Hanna Fatyga, Zarys historii samorządu radców prawnych cz. II, w: Radca Prawny nr 5/26 wrzesień - październik 1996 r.

[13] Uchwała KRRP nr 668/IV/99 z dnia 15 stycznia 1999 r. w sprawie zmiany uchwały nr 3 z dnia 16 grudnia 1983 r. w sprawie powołania okręgowych izb radców prawnych, obszaru ich działania oraz określenia ich siedzib