Muzeum Wina

Muzeum Wina to jedyna w polskim muzealnictwie ekspozycja stała poświęcona winiarstwu. Pierwsze udokumentowane historyczne informacje o zielonogórskich winnicach pochodzą z 1314 roku. Wyniki badań archeologicznych pozwalają przypuszczać, że jeszcze przed wiekiem XI w północnej części Śląska istniały plantacje winorośli. Sprzyjający klimat, a także położenie miasta na nasłonecznionych wzgórzach były głównymi czynnikami pozwalającymi na ciągłe powiększanie się obszarów objętych uprawą. Stąd też Zielona Góra jest najdalej na północ położonym w Europie regionem, gdzie istniały winnice.
Szczególnie pomyślny dla zielonogórskiej uprawy winorośli był schyłek XV wieku. Wpływ na to miały głównie łagodne zimy oraz opieka panujących książąt, zapoczątkowana przez Henryka IX. Pod koniec XVIII stulecia pojawiły się pierwsze symptomy upadku upraw winorośli, wyraźniej widoczne już w XIX wieku, związane z rozwojem przemysłu i budową linii kolejowych. Silną konkurencję stanowili także miejscowi producenci piwa, wódki, koniaków, likierów i szampana, którego produkcję rozpoczęto w Zielonej Górze w 1826 roku. Wytwórnia Grempler & Co. A.-G. Älteste Deutsche Sektkellerei - spółka Häuslera, Förstera i Gremplera - produkowała wina i szampany, które zdobyły szereg nagród i wyróżnień na wielu światowych wystawach w Paryżu, Londynie i w Wiedniu. Po 1945 roku zakłady nazywano Wytwórnią Win Musujących, później Państwową Lubuską Wytwórnią Win. Eksport zapoczątkowany już w połowie lat sześćdziesiątych docierał do odległych zakątków świata: Australii, Wysp Dziewiczych, Japonii, Stanów Zjednoczonych.
W roku 1999 zakład ogłosił upadłość i uległ likwidacji. Od tego momentu nie produkuje się w Zielonej Górze wina na skalę przemysłową. Dziś o winiarskiej przeszłości miasta świadczą: symboliczna winnica na Wzgórzu Winnym, budynki dawnych wytwórni win, motywy winiarskie na fasadach wielu budynków, obchodzone corocznie Święto Winobrania oraz Muzeum Wina w Zielonej Górze.
Na ekspozycję Muzeum Wina składają się obiekty pochodzące jeszcze z Heimatmuseum
w Grünberg, oraz nowsze, ze zbiorów Muzeum Ziemi Lubuskiej, uzupełnione zabytkami - darami
z Muzeum Winiarstwa w Oppenheim. Wystawa ukazuje zarówno pracę na winnicy, jak i w piwnicy winiarskiej. Eksponaty takie jak: napędzana silnikiem elektrycznym miazgownica, prasy winiarskie, filtry, pompy ręczne
i elektryczne, urządzenia do korkowania i etykietowania tworzą ciąg produkcyjny wina. Osobną grupę stanową narzędzia wykorzystywane do uprawy winorośli na winnicy (szpadle, motyki, sekatory, kilofy, opylacze, opryskiwacze oraz kosze do noszenia winogron).
Ponadto na wystawie sporo miejsca poświęcono tematowi wina w sztuce, a bogaty zbiór prac ukazuje winiarstwo w Zielonej Górze i jej okolicach. Wśród nich m.in. przygotowany specjalnie dla Muzeum Wina tryptyk "Winobranie w Zielonej Górze" autorstwa Ireny Bierwiaczonek oraz 12 obrazów z cyklu "Rok na winnicy" Doroty Komar-Zmyślony, XVIII-wieczny gobelin za sceną winobrania, a także mające wartość dokumentalną, pochodzące w większości z 1. poł. XX wieku fotografie z zielonogórskich winiarni i winnic. Osobną grupę zabytków stanowi kolekcja szkła artystycznego oraz użytkowego, jak również innych naczyń związanych z kulturą picia wina. Całość uzupełniają plansze edukacyjne ukazujące poszczególne odmiany winorośli, proces produkcji wina oraz rozmieszczenie winnic w Zielonej Górze pod koniec XIX w., a także znaczenie wina dla kultury europejskiej.
Muzeum Wina w Zielonej Górze jest jedynym tego typu muzeum w Polsce, które daje możliwość pełnego i wszechstronnego zapoznania się z się z kolejnymi etapami rozwoju winiarstwa od średniowiecza po czasy współczesne, ze szczególnym uwzględnieniem winiarstwa w Zielonej Górze.

Zapraszamy do obejrzenia strony Muzeum Wina.